wyszukiwanie zaawansowane
» Wycena praw własności intelektualnej

Wycena praw własności intelektualnej

Wycena praw własności intelektualnej jest nieodłącznym elementem współczesnej ekonomii oraz gospodarki wolnorynkowej. Spełnia ona ważną rolę wśród wielu pomiotów i instytucji na całym świecie. Postępująca globalizacja oraz wszechobecny rozwój innowacji, technologii, czy sztucznej inteligencji wpływa na rozwój tej dziedziny, która spełnia kluczową rolę w decyzjach inwestycyjnych oraz menedżerskich. Rozwój przedsiębiorczości oraz transakcji kapitałowych wpłynął na fakt, iż obecnie wycena praw własności intelektualnej nie jest kojarzona wyłącznie z procesem kupna-sprzedaży. Otóż jej wykorzystanie może posłużyć osobom decyzyjnym podczas zaciągania zobowiązań, jako wskaźnik ryzyka, czy jako ogólna informacja o stanie finansowo-majątkowym przedsiębiorstwa, która w swych aktywach posiada określone prawa własności intelektualnej lub praw własności przemysłowej.


Jednak wycena praw własności intelektualnej należy do skomplikowanych procesów, które nie sposób przeprowadzić bez gruntownej analizy finansowej, ekonomicznej czy prawnej. Niemożliwe jest skonstruowanie uniwersalnego modelu, który mógłby zostać wykorzystywany w każdej sytuacji. Rzetelna i wiarygodna wycena wymaga nie tylko indywidualnego podejścia do każdego podmiotu praw własności przemysłowej, ale także zrozumienie podstawowych wad i zalet poszczególnych metod wyceny praw własności intelektualnej. Dotychczasowy dorobek w dziedzinie finansów wykształcił szereg różnych metod, za pomocą których dokonuje się szacowania wartości praw własności intelektualnej. Jednak na rynku polskim istnieje znaczący i nierozwiązany do tej pory problem wyceny praw własności intelektualnej. W Polsce nie występują żadne istotne przepisy regulujące proces wyceny praw własności intelektualnej oraz kompetencji analityków dokonywujących szacowania wartości praw własności intelektualnej. Deficyt jednoznacznych i prawomocnych przepisów prawnych w tym zakresie sprawia, iż wycena praw własności intelektualnej jest narażona na znaczne odstępstwa od jej rzeczywistej wartości.

Podobnie jak w przypadku wyceny przedsiębiorstw można wyróżnić dwa główne podejścia:
 
Wycena porównawcza - stanowi jedną z głównych metod wyceny praw własności intelektualnej. Analiza porównawcza opiera się na wykorzystaniu w modelu wyceny porównawczych praw, które charakteryzują się podobnymi parametrami co przedmiot poddany wycenie rynkowej. Wybór odpowiedniego przedmiotu z konkretnego rynku zależy przede wszystkim od branży w której funkcjonuje prawo własności intelektualnej, a także od osobistych przekonań analityka szacującego bieżącą wartość praw własności intelektualnej. Ponadto np. wynalazki (w przypadku analizy ochrony patentowej) powinny charakteryzować się podobnym przeznaczeniem, funkcjonować na tym samym rynku/branży oraz powinny mieć możliwość komercyjnego zastosowania. W praktyce jednak może występować deficyt z istnieniem porównywalnych praw własności intelektualnej z uwagi na fakt, iż firmy mogą prowadzić działalność B+R, jednak nie publikować danych w zakresie procesu monetyzacji czy efektów realizacji wyników projektu.

Dlatego dobór praw własności intelektualnej czy praw własności przemysłowej uwzględnionych w wycenie porównawczej odgrywa kluczową rolę w kształtowaniu końcowej wyceny praw własności intelektualnej. Im większe podobieństwo analizowanych praw, tym mniejsze ryzyko związane z przeszacowaniem lub niedoszacowaniem bieżącej wartości praw własności intelektualnej.



Metoda dochodowa -  opiera się na podstawie ekstrapolacji generowanych w przyszłości dochodów z działalności operacyjnej, inwestycyjnej i finansowej z implementacji praw własności intelektualnej lub praw własności przemysłowej w praktyce rynkowej. Szacowanie bieżącej wartości praw własności intelektualnej wymaga od analityka przygotowania rachunku wyników finansowych pro-forma. Metody dochodowe są najczęściej wykorzystywane w przypadku praw własności intelektualnej znajdujących się w początkowej, jak również w końcowej fazie prac B+R, co przemawia za jej uniwersalnością. Jedną z najbardziej znanych i uznanych metod dochodowych wycen praw własności intelektualnej jest metoda zdyskontowanych przepływów pieniężnych (Discounted Cash Flows Method). W przypadku powyższej metody nasuwa się stwierdzenie, iż wartość praw równa się wartości bieżącej przyszłych przepływów pieniężnych.

Do kluczowych czynników wpływających na wartość praw własności intelektualnej szacowaną za pomocą metody DCF można zaliczyć:
 
  • Prawdopodobieństwo monetyzacji realizacji prac B+R,
  • Zdolność i wysokość generowanych przepływów pieniężnych,
  • Prognozy rynku w obszarze komercjalizacji rozwiązania,
  • Udział kapitału obcego w ogólnej strukturze pasywów finansujących proces urynkowienia,
  • Koszt kapitału własnego,
  • Koszt kapitału obcego,
  • Stopa wzrostu po szczegółowym okresie prognoz.
W szacowaniu bieżącej wartości przepływów pieniężnych, dokonuje się procesu, który jest odwrotnością kapitalizacji – dyskontowanie. Przeliczenie przyszłych przepływów pieniężnych na teraźniejszą wartość wymaga przemnożenia przyszłych przepływów przez współczynnik dyskontujący, który pełni rolę tzw. dyskonta. Jest to szczególnie istotne w wycenie praw własności intelektualnej, z uwagi na fakt, iż proces komercjalizacji jest rozłożony w czasie i może trwać od kilku do nawet kilkunastu lat w zależności od przyjęcia określonego okresu odniesienia.


Przedstawione w niniejszej pracy metody wyceny praw własności intelektualnej posiadają wiele zalet, jak i wad, które zależą od różnych czynników. Wybór optymalnej metody wyceny praw własności intelektualnej powinien zatem zależeć od rodzaju i wielkości praw własności intelektualnej, generowanych przepływów pieniężnych, czy fazy komercjalizacji. Wieloaspektowość oraz złożoność praw własności intelektualnej prowadzi do licznych problemów z określeniem rzetelnej oraz wiarygodnej wyceny. Brak szczegółowych krajowych przepisów regulujących szacowanie wartości praw własności intelektualnej, sprawia, iż obecnie występuje ryzyko istotnego przeszacowania lub niedowartościowania wartości praw własności intelektualne.

 
Przejdź do strony głównej

Kontakt

  • Strateger
    Nr rachunku: 29 1050 1445 1000 0092 0751 1123
    NIP: 9930427068
  • E-mail:biuro@strateger.pl
  • Telefon781 445 779
  • Gadu Gadu13049758
Oprogramowanie sklepu shopgold.pl